|
C- ORGANİZE SUÇ ÖRGÜTLERİNİN TÜRLERİ 1- Genel Olarak Tarihsel süreç içerisinde mafioso, faaliyet gösterdiği alanlara göre iki temel türe ayrılmaktadır. Bu iki tür mafiayı ÇULCU şöyle açıklamaktadır; Tarım Mafiası ve Vecchio Mafia, merkezi bürokratik hukuk devletine direnen, yerel bir güç görünümünde belirginleşmiş ve özelliklede 1860 ihtilali ve 1950 sonrasında, bürokratik devletin güçlenmesiyle yasadışı bir duruma düşmüştü. 1950-60 yılları arasında gelişmeler Tarım Mafiasından Kent Mafiasına geçişi sağlamış ve 1960-70 dönemi Kent Mafiasının yerleştiği bir dönem olmuştu. (102) Biz tarım mafiası ve vecchio mafia kavramları ile aynı anlama gelen geleneksel mafia ve girişimci mafia kavramlarını kullanacağız. Geleneksel mafianın uğraşı alanı, ortaya çıkış dönemine uygun olarak, arazi ve mülkiyet kavramlarıdır. Yerel halka ait arazilerin el değiştirmesinden, bunlar üzerindeki mülkiyet hakkının korunmasına kadar geniş bir yelpazeye yayılmıştır. Ancak temel unsur topraktır. Toprak mülkiyetine dayalı ekonomik ve sosyal yaşam yerini endüstri devrimi ve kapitalizmin etkisiyle girişimcilerin faaliyetlerine bırakınca, mafia da bu gelişmeye ayak uydurmuş ve geleneksel mafia yerini girişimci mafiaya bırakmıştır. Arlacchi, girişimci mafia kavramını şöyle açıklamaktadır; "Girişimci-Mafiosi, bilinen bireysel özelliklerinden pek çoğunun yeniden işe koşulduğu, şaşırtıcı bir kültürel evrimin ürünüdür. Tehlikeli işlerden zevk alma, vicdansızlık, eylemlerinin dolaysız sonuçlarına kayıtsız kalabilme gibi eski, hatır sahibi insana özgü bütün nitelikler, duruma özgü ufak tefek değişikliklerle girişimci mafioside de gözlenmektedir. Mafianın gücünün sanayide kullanılması, geleneksel topluma özgü değerlerin sürekli bir uyumlanma sürecine maruz kaldığı yeni bir olaydır... Mafiosinin işadamlarına dönüşmesi, ilk bakışta göründüğünden çok daha sorunludur. Girişimci mafiosi'nin varolduğu bir pazardaki ilk rekabet avantajı, bir koruma şemsiyesinin açılmasından ibarettir..." (103) Günümüzde, İstanbul'da üslenmiş birçok capo mafiosinin, "biz artık o işleri bıraktık, iş adamıyız" şeklinde söylemde bulunmaları, hatta yaptırdıkları özel haberlerde ve verdikleri gazete ilanlarında kendilerinden, "ünlü işadamı", "genç işadamı" gibi sıfatlarla bahsedilmesini sağlamalarının ardında, yukarıdaki tespitlerin yattığını söylemek yanlış olmaz, İtalyan ve ABD mafia'sının 1970'li yıllarda dönüştüğü "girişimci mafia" türü, ülkemizde 199O'lı yılların ikinci yarısından itibaren görülmektedir. Girişimci mafioso; iş dünyasına hızlı bir giriş yapan mafiosi'nin, işadamı sıfatıyla ortaya çıkması ve sahip olduğu; şirketleri gerek örgütlenme, gerekse dışarıyla ilişkiler açısından mafia yöntemleriyle yönetmesidir. Geleneksel mafiosonun onuruna düşkün, gösterişi sevmeyen, özel yaşamının gizliliğine azami derecede riayet eden yapısının aksine, girişimci mafiosonun şu özellikleri kayda değerdir;
Mafia türleri ile ilgili olarak çeşitli yazarlar değişik görüşler ortaya atmışlardır. Önce kısaca bunları inceleyelim; SÖZÜER, Organize Suç Örgütlerini işledikleri suçlara göre tasnif etmiştir. Buna göre organize suç örgütleri;
BOVERNKERK-YEŞİLGÖZ, mafia türlerini örgütlü suçların klasik pazarları adı altında incelemişlerdir. Bunlar şöyle sıralanabilir;
Dipnotlar (102) ÇULCU, Murat, Dünyamızı Saran Mafia, Cilt III. s.728 103 ARLACCHİ,Pino. age. s.107-109 104 ARLACCHİ, age. s.107-109 105 SÖZÜER, Adem, Organize Suçluluk Kavramı ve Batı Ülkelerinde Bu Suçlulukla Mücadele İle ilgili Gelişmeler. MÜHF Hukuk Araştırmaları,İst.l995,c.9 Sayı:l-3. S.261-262 106 BOVERNKERK, YEŞİLGÖZ, age, s.46-56 |