Mafianın yapılanması her ülkeye, hatta her ülkede var olan bir çok mafia grubuna göre değişiklik arz etmektedir. Burada, Mafianın ana yurdu Italya'daki çekirdek mafia oluşumu üzerinde durmaya çalışacağız.
Arlacchi, Maifioso'nun "ideal tip"ini, kökeni, orta sınıf üyeliği, kesin sınırlarla belirlenmiş bir bölgede güç sahibi oluşu gibi bir dizi ölçütle tanımlamıştır. (87)
İtalyan mafiasının temel yapılanması yani örgütlenmesini anlatabilmek için bazı kavramların açıklanması gerekir.
Mafioso: Mafios toplum yapısının ürettiği saygıdeğer bireydir. Mafios düzenin adamıdır. Düzenin ağırlık merkezindeki adamdır. O, merkezi otoritenin karşısında yerel ahlak ve hukuk değerlerini benimseyen, uygulayan ve uygulatandır.. Mafioso kariyeri sırasında kaba kuvvet kullanabildiğini ve gerektiği her alanda kullanabileceğini kanıtlamış kişidir... Mafioso, merkezi otoritenin cezalandıramadığı adamdır... Çevresindekiler, Mafiosoya, devlette dahil, hiçbir gücün bir şey yapamadığını bilirler. (88)
Mafiosoyu bu şekilde tanımlayan ÇULCU, "mafios kariyerin dayandığı taban, "gayriyasal güç" kavramının;
- Baskı yapma ve zor kullanma yeteneği,
- Devlet organlarıyla yapılan mücadeleden galip çıkma becerisi,
- Korku salma özelliği,
- Kendini kabul ettirmesi,
Mafios Toplum: ÇULCU, Mafios Toplum yapısını şöyle anlatıyor; "Bana göre Mafia'yı artık yasadışı sivil toplum örgütü veya örgütlenmesi diye tanımlamak daha yerinde olur. Mafia, anlayışı ve bu anlayışın şekillendirdiği bir yaşam biçimini ifade ediyor. Bireylerin benimsediği bu yaşam biçimi ise genelde Mafios Toplum Yapısını oluşturuyor. (90) Yazara göre Mafios Toplum Yapısının temel dayanaklannı ise çifte ahlak ve çifte hukuk anlayışı oluşturur. (91)
Çifte hukuk ve ahlak anlayışı kavramları üzerinde ileride duracağız. Ancak burada Türkçe'de son günlerde çok kullanılan "takiyye" sözcüğü ile çifte hukuk ve çifte ahlak anlayışı arasında bir paralellik olup olmadığını sormak gerekir. Kavramlar birbirinden çok farklı görünebilir, ancak bugün Türkiye'de "takiyye" ile çifte ahlak kavramlarının aynı anlama geldiğini söylememiz en azından konumuz açısından belirtmemiz olanaklıdır. "Takiyye"nin kalkış noktası diniama dayanağı çifte ahlaktır. Bu konuya ileride dönmek üzere son veriyoruz.
Cosca: Mafios örgütlenmenin çekirdeği olan Cosca, birbirlerine sıkı bağlarla bağlanmış yada kaynaşmış aileler grubunu göstermektedir. Cosca içindeki en önemli ilişkiler birincil biyolojik akrabalığa dayalı olanlarıdır. (92) Erkek kardeş aileleri Cosca'nın çekirdeğini oluşturmaktadır. Bir mafia coscasının güç ve saygınlığı, üyelerinin sayısıyla yakından ilgilidir. Cosca'ya tabi kardeş ailelerdeki yetişkin sayısının fazlalığı Cosca'nın gücüyle orantılıdır. Şef, yani Capo durumundaki Mafioso' nun Coscasının çekirdeği, kardeş ailelerdir. Capo aralarında bir ilişki bulunmayan kişileri birbirine bağlayan ve hepsiyle değişik oranlarda ilişki kuran konumdadır. Bu konumdaki kişiler Cosca'nın Alta Mafiasını oluşturur.
Alta Mafiayı oluşturanlar, aynı sosyal pozisyonun bireyleri sayılır. Bunlar doğal akrabalık, dostluk şu veya bu nedenlerle ve duygularla (kan kardeşliği, vaftiz çocukları, Capo'nun nikah şahitliklerini yaptığı ritüel akrabalar v.s.) birbirlerine bağımlı insanlardır. Yani, Capo Mafiosonun kendi ailesi ve bunun dışında üç, dört Mafiosi'dir. Bu nedenle Capo Mafiosonun Cosca içindeki ilişkileri üç grupta gelişir;
Aile içi ilişkileri (çekirdek cosca) dostluk ilişkileri (alta mafia), koruma altındakilerle ilişkiler (Bassa Mafia) (93)
Capo ve çevresinin "üst yönetimi" oluşturduğu Cosca içinde, koruma altında bulunanlar genellikle alt sınıftan geldikleri için Bassa Mafia'yı oluştururlar. Bunlar Capo Mafioso'nun, Mafios tutumu gerçekleştirmek için gerekli görevleri yaptırdığı koruması altındakilerin bir bölümünü meydana getirir.
Partito; Mafiosonun bürokratlar, politikacılar ve yöneten sınıfın dişlileriyle ilişki içine girmesi anlamına gelir., (94)
Bu ilişkiler ağı içinde güvenlik görevlileri, politikacılar, bürokratlar, çeşitli mesleklerden seçkinler v.s. vardır. Mafioso'nun bu boyuttaki örgütlenmesine de Partito denir. (95) Bu ilişki Cosca'nın diğer elemanlarının dışında sadece Capo tarafından girilen bir ilişkidir.
Omerta; Mafia lisanında omerta "suskunluk" demektir. Gizliliğe son derece önem veren mafianın aleminde üç maymunu oynamak, başta örgüt mensuplarının olmak üzere, mağdur, tanık herkesin görevidir. Omerta'ya uymamak racona aykırı hareket etmektir. Karşılığı ölüme varan cezalandırmalardır.
Yukarıdaki kavram açıklamalarıyla aslında İtalyan tipi mafianın örgütlenme biçimimde açıklamış olduk Konuyu şe-atize edersek şu sonuca varabiliriz;
Yukarıdaki şema, geleneksel mafianın (vecchio mafia) temel hücre örgütlenmesini göstermektedir. Sicilya kökenli geleneksel mafia, ABD ile ABD topraklarında karşılaşınca ( Mafianın türleri bölümünde inceleneceği üzere) ortaya Girişimci Mafia (Nuovo Mafia) çıkmıştır. Girişimci Mafia, bir yapı olarak "iş adamı Mafioso" tipini yansıtmaktadır. ÇULCU, Nuovo Mafia'nın ortaya çıkışıyla, mafia sözcüğünün yepyeni bir ifadeye kavuştuğunu iddia etmektedir. Buna göre Nuovo Mafia kavramıyla;
- Mafia ulusallığını yitirdi ve uluslararası, tüm yasadışı işler için kullanılmaya başlandı.
- Cosa Nostra ile eşanlamlı alındığı için, bir merkezi örgüt olarak görülmeye başlandı...Sicilya'da bu anlamda bir mafia örgütü hiçbir zaman kurulmamıştı.
- Bu konuda insanların dar bir kelime haznesi bulunması nedeniyle mafia sözcüğü olur olmaz yerde kullanılarak özel anlamını yitirdi.
- Mafianm Cosa Nostra yerine kullanılması, ister istemez Mafiosoyuda gangster durumuna soktu. Böylece Mafiosonun Sicilyada üstlendiği sosyal işlev, unutuldu.
- Yine bu nedenle, Mafiosonun partito ilişkileri, yerini Gangster-politikacı ilişkilerine bıraktı.
- ..............Mafioso, salt kaçakçı, gangster, haydut durumuna düştü. (96)
| MAFİOSO | GANGASTER |
| Yerel Kültür | Çözülmekte olan alt kültür |
| Zayıf devlet | İyi işleyen devlet |
| Kendi kendine yardım | Suç |
| Yerel ahlaka göre yasallık | Yasadışılık |
| Tarım toplumu | Endüstri ve tüketim toplumu |
| Köy yaşamı | Büyük kent |
| Seçimleri kontrol ederek kurulan partito ilişkileri | Adayın parasal desteklenmesi ile veya rüşvetle sağlanan partito ilişkisi |
| Yasal meslekte kazancı artırmak için sergilenen mafios tutum | Yasal meslek, sadece dışa karşı öyle görünmek için |
| İşlevlerini yerine getirmek için saygıdeğer insan rolü | Sadece iş ilişkisi içinde olduklarını tanıma |
| Gücünü gizleme, basit dış görünüm | Belirsiz kişilere toplumdaki yerini belli etmek için gösteriş |
Yukarıdaki belirlemeler geleneksel mafianın gangster mafiasına dönüşümünü göstermektedir. Hücre yapıda bir değişiklik olmamasına rağmen, fonksiyonel yapıda değişiklikler olmuştur.
Dipnotlar
87 ARLACCHİ, Pino age. s.71
88 ÇULCU, Murat, Mafia Üzerine Notlar, Kastaş Yayınları, İst. 1998 s.21
89 ÇULCU, Murat, Dünyamızı Saran Mafia, 2. Cilt Kastaş Yayınları, İst. 1992 s.375
90 ÇULCU, Murat, Mafia Üzerine Notlar, s.71
91 ÇULCU, age s.93
92 ARLACCHİ, Pino age. s.154-157
93 ÇULCU, Murat, Dünyamızı Saran Mafia, 1. Cilt s.396-402
94 ÇULCU, age. s.403
95 ÇULCU, Murat, Mafia Üzerine Notlar, s.42
96 ÇULCU, Murat, Dünyamızı Saran Mafia, cilt 2, s.525,526
97 HESS, Henner, Mafia, Zentrale, Herrscaft und Lokale Gegenmacht. s.l77